Бишкекте мамлекеттик органдардын өкүлдөрү жана эксперттер Палестина-Израиль ортосундагы чыр-чатакты талкуулашты

23-октябрда “Дин, укук жана саясат” көз карандысыз аналитикалык-изилдөө борбору Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Улуттук стратегиялык изилдөөлөр институту, Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин Дипломатиялык академиясы жана институт менен өнөктөштүктө Кыргыз Республикасындагы Стратегиялык талдоо жана болжолдоо департаменти кызыкдар мамлекеттик органдардын, аналитикалык борборлордун, көз карандысыз эксперттердин катышуусунда «Жакынкы Чыгыштагы эскалация жана анын эл аралык жана улуттук коопсуздукка тийгизген таасири» деген темада тегерек стол өткөрдү.

Палестинадагы азыркы кырдаал жана анын биздин аймактагы кырдаалга гуманитардык, саясий жана укуктук аспектилери жана коопсуздук маселелери боюнча мүмкүн болгон таасири кандай. Белгилей кетсек, Кыргызстандын аналитикалык борборлорунун, компетенттүү адистеринин жана эксперттеринин башын кошкон бул тегерек стол Жакынкы Чыгыш жаңжалы боюнча мындай форматта биринчи жолу өтүп жатат.

Палестинадагы өнүгүп жаткан кырдаал чындыгында дагы бир жолу эл аралык укуктун терең кризисин жана аймактык кризистердин алдын алууда жана чечүүдө эл аралык коомчулуктун алсыздыгын көрсөттү.

Бириккен Улуттардын Уюмунун иштеп жаткан институттары аскердик-саясий конфликттерди болтурбоо милдетин аткара албай, Коопсуздук кеңешинин чечимдери аткарылбай калууда. Ошол эле учурда, пайда болуп жаткан аймактык куралдуу кагылышуулардын айланасында дүйнөлүк жана аймактык державалардын ортосунда дагы чоң чыңалуу жана тирешүүлөр болуп жатат, бул кооптуу күчөп кетүү коркунучун туудурат.

Ошентип, палестиналык-израилдик жаңжал менен байланышкан Жакынкы Чыгыштагы азыркы кырдаал дүйнөнү бөлүүнүн жана диний негиздеги кастыктын жаңы глобалдык деңгээлине чыгуу коркунучун алып келет.

Израилдин аракеттерин кескин сынга алган мусулман коомчулугу жана карапайым калк тарабынан кеңири тараган жана күчөгөн реакция бар. Бул кыжырдануу экстремисттик элементтер жана эл аралык террористтик уюмдар тарабынан колдонулуп, айрым социалдык, этникалык жана диний топторго өтүп, жарандык кагылыштарды пайда кылышы мүмкүн экенин жокко чыгарууга болбойт. Мунун ачык-айкын көрүнүштөрү социалдык тармактарда жана интернет мейкиндигинде (манипуляция, фейк жаңылыктар, провокациялар, дезинформация, диний жана саясий спекуляция) байкалууда.

Тегерек столдо  учурда болуп жаткан процесстер каралып, алардын перспективалары жана болжолдору талкууланды, ошондой эле заманбап шарттарда эл аралык жана улуттук коопсуздукка өсүп бараткан коркунучтарга адекваттуу жооп кайтаруу максатында компетенттүү мамлекеттик органдар үчүн жалпы сунуштар иштелип чыкты.

Эксперттик жана аналитикалык коомчулук тарабынан каралган темалар:

• Палестина маселеси. Газа тилкесиндеги конфликт (абалды талдоо) гуманитардык, укуктук, саясий, этикалык аспектилери.

• Регионалдык жана геосаясий факторлор (Иран, Түркия, КСА, Катар, Араб өлкөлөрү, Россия Федерациясы — АКШ, ЕБ өлкөлөрү, Израиль). Перспективалар жана прогноздор.

• Борбордук Азия чөлкөмү жаңы геосаясий реалдуулукта (туруксуздуктун кеңейиши, цивилизациялык, идеологиялык жана диний факторлор).

• Заманбап реалдуулукта тышкы жана ички саясаттын чакырыктары, эксперттик коомчулуктун сунуштары.