«15 мүнөттүк шаар» — Бишкекте бактылуу шаардык чөйрөнү түзүү
18-июлда Sheraton Bishkek мейманканасында “15 мүнөттүк шаар — сиздин кыялыңыздагы сиз ойлогондон да жакынбы?” деген темада TED Talk №2 иш чарасы өткөрүлдү.
Иш-чарага 650дөн ашык адам катышып, анын ичинде ЖМК өкүлдөрүн, кыймылсыз мүлк агенттиктерин, инвесторлордун, RCA Living компаниясынын кардарларын жана өнөктөштөрүн бириктирди. Кошумчалай кетсек, социалдык тармактардагы Royal Central Park долбоорунун расмий платформалары аркылуу вебинардын онлайн трансляциясына миңдеген көрүүчүлөр кошулду.
Биринчи TED Talk иш чарасы июнь айында коомчулук менен биргеликте ийгиликтүү өткөндөн кийин, RCA Living — көп функционалдуу шаар долбоорунун инвестору All in One Royal Central Park — шаарды өнүктүрүү жана кыймылсыз мүлк тармагындагы алдыңкы эксперттердин колдоосу менен экинчи TED Talk уюштурду. Иш-чара Кыргызстанда көп кырдуу диалог үчүн уникалдуу мейкиндикти ачты, анда “15 мүнөттүк шаар” сыяктуу прогрессивдүү концепциялар реалдуу маалыматтар, эл аралык тажрыйба жана Бишкектин өзүндө ишке ашырылып жаткан долбоорлор аркылуу сунушталды.
“15 мүнөттүк шаар” – Бишкек үчүн жаңы мүмкүнчүлүк
Иш-чаранын ачылыш сөзүн “Sonun Group” агенттигинин башкы директору Атай Самыйбек мырза дүйнөнүн ар кайсы мегаполистеринде “15 мүнөттүк шаар” моделинин ийгилигин көрсөткөн ынанымдуу цифраларды айтты. Мисалы, Парижде ушундай шаар мейкиндигин жаңы уюштуруунун аркасында элдин орточо убактысы 40% га кыскарган. Мельбурн шаарында бардык негизги ыңгайлуулуктар 20 мүнөттүн ичинде жеткиликтүү болгондон кийин тургундардын канааттануу деңгээли 91% га жеткен. Сеулда калктын 80% дан ашыгы эффективдүү метро тармагынын аркасында негизги кызматтарга дайыма жетүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болгон. McKinsey изилдөөсүнө ылайык (2023-жыл), 15 мүнөттүк шаар модели ар бир жашоочуга жылына орточо эсеп менен 1000ден 1400 саатка чейин убакытты үнөмдөөгө мүмкүндүк берет, бул дээрлик эки айлык жумуш убактысына барабар.
Сөзүн жыйынтыктап жатып, Атай мырза: «15 мүнөттүк шаар – бул кичинекей шаар эмес, акылдуу шаар, ал жерде адам өзүнө керектүү нерселердин бардыгына жетүү үчүн узак жолду басып өтүүнүн кереги жок», — деп баса белгиледи. Калктын орточо санын, шаарды өнүктүрүү үчүн олуттуу резервдердин бар экендигин жана сапаттуу шаардык чөйрөгө болгон суроо-талаптын өсүп жаткандыгын эске алуу менен Бишкек шаарында “15 мүнөттүк шаар” концепциясын ишке ашыруунун региондук модели болуу үчүн макулдашылган өнүгүү стратегиясында бардык шарттар бар экенин кошумчалады.
Атай мырза ошондой эле Бишкек шаарында «15 мүнөттүк шаар» концепциясын ишке ашырууну орто жана чакан шаарлардын кластерлерин өнүктүрүү менен баштоо максатка ылайыктуу экенин белгиледи.
Сиз жашагыңыз келген шаардын ачкычы
“15 мүнөттүк шаар” модели – бул жөн гана заманбап шаар куруу теориясы эмес, Бишкек шаарын өнүктүрүүнүн актуалдуу маселеси: убакытты жана жашоонун сапатын курмандыкка чалбай турган жайлуу, жеткиликтүү жана жашоочуларга ыңгайлуу чөйрөнү кантип түзүү керек деген реалдуу жооп. Жашоонун сапатын жогорулатуу үчүн жашыл аймактар, транспорттук байланыш жана маданий өзгөчөлүктү сактоо сыяктуу артыкчылыктар биринчи планга чыгат. Бул жашоо үчүн чындап ыңгайлуу шаарды түзүүчү ыкма.
“15 мүнөттүк шаар” Кыргызстандагы шаар куруунун стратегиялык багытына айланып бара жатат. Ушундай концепцияны ишке ашыруу үчүн комплекстүү, толук кандуу шаар мейкиндигин түзүүгө жөндөмдүү алдыңкы долбоорлор керек. Мындай концепцияны ишке ашыруунун мисалдарынын бири болуп Royal Central Park долбоору — заманбап пландаштырууну, алдыңкы технологияларды жана реалдуу турмуштук тажрыйбаны айкалыштырган жаңы муундагы масштабдуу көп функционалдуу комплекс болуп саналат.
RCA өкүлү Ву Тхань Конг мырзанын айтымында, Royal Central Park долбоору жашоонун сапатына жана Бишкектин шаардык инфраструктурасынын структурасына олуттуу өзгөртүү киргизүү мүмкүнчүлүгүнө ээ. Шаарчанын аймагында 60 000ге чейин эл жашап, иштеп жана окуй алат. Шаардын борборуна кирүүчү жеке унаалардын саны күнүнө 30% га чейин кыскарышы мүмкүн. Шаар тургундарынын орточо жол жүрүү убактысы күнүнө 15-20 мүнөткө чейин кыскармак. Бул жол тыгынын азайтууга, абанын сапатын жакшыртууга жардам берет жана эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууга, калктын физикалык жана психоэмоционалдык ден соолугун чыңдоодо пайда алып келет.
Бул жерде курулуучу шаарчадагы аянттын 71,4%ы жашыл мейкиндиктерге, суу объектилерине жана көрктөндүрүү системасы менен Royal Central Park жөө адамдар жүрүүчү көчөлөрдөн, парктардан жана көл жээгиндеги кафелерден баштап «социалдык байланыш түйүндөрүнүн» табигый тармагы катары иштерине шарт түзүлөт.
“Аманат Инвест” ЖЧКсынын башкы директору Ким Николай Владимирович мырзан “15 мүнөттүк шаардын” жашоочуларынан –социалдык баалуулуктарды жана руханий жашоонун сапатын баалаган активдүү жарандардын пайда болушунун маанилүүлүгүн баса белгиледи. Интеграцияланган шаардык модель шаарды өнүктүрүүдөгү өзгөрүүлөрдү гана эмес, жашоо образын да трансформациялоону талап кылат.
Талкуунун жандуу атмосферасы коомчулуктун жогорку кызыгуусунун ачык далили болду. Иш чаранын катышуучулар «15 мүнөттүк шаар моделин ишке ашырууда эң татаал фактор кайсы?», «Бишкекте бул моделди ыңгайлаштыруу боюнча кандай конкреттүү кадамдар жасалып жатат?», «Мындай шаарды курууда жаш муун кандай роль ойнойт?» деген суроолорду беришти. Мындай катышуу TED Talk №2ди ачык диалог үчүн реалдуу аянтчага айланып, ар кандай суроо жооптор менен уланды.
Бишкек — “15 мүнөттүк шаар” моделин ишке ашырган Борбор Азиядагы биринчи шаар болуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Бул компакттуу масштаб, жандуу коомчулук жана Royal Central Park сыяктуу жаңы муундагы флагмандык долбоорлор аркылуу ишке ашат.
“15 минуттук шаар” TED Talk №3 август айына да пландаштырылды.
