Кадыр Маликов: Мен президенттин өлүм жазасын киргизүү чечимин колдойм
Ислам укугу боюнча эксперт, “Дин, укук жана саясат” улуттук илимий-маалымат борборунун директору Кадыр Маликов Садыр Жапаровдун өлүм жазасын киргизүү маселесин кароо чечимин колдоду.
«Чындыгында, эгемендик укуктарга ээ болгон элдин талабы бул маселеде бир катар эл аралык конвенциялардан жогору турат. Биздин өлкөнүн эли эгемендүү субъект катары мыйзам чыгаруу бийлигинин булагы болуп саналат.
Бүгүн, менин оюмча, көпчүлүк өзгөчө оор кылмыштар: зордуктоо жана киши өлтүрүү, кичинекей балдарды өлтүрүү жана башка өзгөчө ырайымсыз аракеттер үчүн өлүм жазасын калыбына келтирүү боюнча жалпы элдик референдумду президенттик шайлоо менен бир убакта өткөрүүнү колдойт.
Бул позиция диний догманын бийлиги эмес, коомдук коопсуздукту талап кылуу. Мындайча айтканда, көп убакыт өттү… Анан дагы канча зордукталган, өлтүрүлгөн аялдар менен балдарга акыры жетишүү керек? Биз баарыбыз балдарыбызды карап, алардын келечеги үчүн, эң башкысы алардын коопсуздугу үчүн тынчсызданабыз!
Адекваттуу жазалоо чараларынын жана кайталануучу укук бузуулардын алдын алуунун жоктугу жарандардын адилеттүүлүк сезимин жоготууга жана мамлекетке болгон ишенимдин төмөндөшүнө алып келет. Ар бир адам болбосо да, болжолдуу түрдө көпчүлүктүн ойлогону ушундай: үрөй учурган кылмыш жасаган адамдарды эмне үчүн колдоп, бакканыбыз адилеттүүлүктү калыбына келтирип, курман болгондорду жана алардын үй-бүлөлөрүн кыйнабайбы?
Ошондуктан мен жеке өзүм президенттин өлүм жазасын калыбына келтирүү демилгесин жана саясий эркин колдойм, бирок бул убакытты жана узакка созулган юридикалык ишти талап кылаарын түшүнөм.
Эскерте кетсек, Кыргызстан буга чейин өлүм жазасына тыюу салуу боюнча кадамдарды жасаган. Бирок, маселени коомдук коркунучка, адилеттүүлүккө болгон талаптын алдында кайра карап чыгууга болот жана керек. Ал ошондой эле учурдагы климатты жана коркунучтарды эске алуу менен өзгөрүп жаткан шарттардын негизинде кайра каралышы керек. Ошол эле учурда саясий кыянатчылыктан жана соттук катачылыктардан коргоону камсыз кылуу: кылмыштардын тар жана так юридикалык классификациясын, көп баскычтуу апелляциялык системаны жана жаңы далилдер пайда болгондо өлүм жазасын кийинкиге калтырууну камсыз кылуу өтө маанилүү.
Ислам шариаты, мен ар бир адам менен бөлүшкүм келет, ошондой эле адилеттүү жаза аркылуу коомду куткаруу идеясын колдогон принципти камтыйт: «Сиз үчүн жаза мыйзамында өмүр (коомдун коопсуздугу) бар» — бул идея бүткүл коомдун жыргалчылыгы үчүн катуу жазанын алдын алуу жана жалпы коргоо функциясына басым жасайт», — деп билдирди өзүнүн фейсбук баракчасында.
