Космос жөнүндөгү тасмадан кийин көрүүчүлөр Жер, балдар жана келечек тууралуу сүйлөшө башташты
«Бештен бешөө», «Бул жерде ушундай тасмалар тартылса экен», «Биз бул Жерди коргошубуз керек» — бул кытайлык «Шэньчжоу-13» тасмасы көрсөтүлгөндөн кийинки көрүүчүлөрдүн алгачкы комментарийлери болду.
Бишкекте Кытай киносунун күндөрү башталды. Көрсөтүлгөн биринчи тасма орбитада кытайлык космонавттардын жашоосу жөнүндө баяндаган «Шэньчжоу-13» даректүү тасмасы болду.
Көрсөтүүдөн кийин көрүүчүлөр балалык кыялдары, Жердин сулуулугу, адамзаттын жетишкендиктеринин баасы жана укмуштуудай нерселердин канчалык тездик менен кадимки көрүнүшкө айланып кетиши жөнүндө айтып беришти.
«Тасма, албетте, адамзат үчүн жетишкендик. Кытайлык космонавттар буга чейин эле чоң бийиктиктерге жетип жатышат жана биз баарын алардын көзү менен көрө алабыз: биздин планетабыз, ал кандай кооз, жамгыр жааган жер, кар жааган жер», — деп бир көрүүчү өз таасирлери менен бөлүштү.
Ал Юрий Гагариндин 1961-жылы миллиондогон адамдар үчүн окуяга айланган биринчи учуусун эскерди. Бүгүнкү күндө көрүүчү космоско учуу жөнүндөгү жаңылыктар мурдагыдай таң калуу сезимин жаратпай калганын айтат.
«Азыр космоско учуу кадимки нерсе катары кабыл алынат. Бирок адамзат эмнеге жетишкенин көргүңүз келет. Мектепте окуган балдарыбыз космонавт болууну, кооз Жерибизди иллюминатордон көрүүнү кыялданышат», — деди ал.
Дагы бир көрүүчүнү тасмада кадимки эч нерсе мүмкүн эместей көрүнгөн жердеги адамдардын кадимки жашоосун чагылдырган деталдары эң таң калтырды.
«Тасма абдан билимди үйрөтө тургандай болуптур. Биз космонавттардын космостогу жашоосу жөнүндө көп нерсени билдик: алар кантип тамактанышат, кантип укташат, Жердеги жакындары менен кантип байланышышат. Мен үчүн бул эң кызыктуусу болду», — деди ал.
Анын баасы төмөн болду — бештен беш.
Дагы бир көрүүчү башында ойдон чыгарылган тасманы көрүүнү күткөнүн мойнуна алды.
«Мага тасма абдан жакты, айрыкча кытайлык космонавттардын жетишкендиктери. «Бул абдан интерактивдүү, даректүү тасма — башында биз аны көркөм тасма деп ойлогонбуз. «Бул жерде да ушундай тасмалар тартылса экен», — деди ал.
Бирок ал космостук миссиянын катышуучуларынын арасындагы аялга өзгөчө таасирленди. Тасманын бул бөлүгү күтүлбөгөн жерден анын жеке окуясы менен байланыштуу болду.
«Аял катары мен өзгөчө сезимдерди сездим, анткени космонавттардын арасында бир кыз бар болчу. Ал эми анын кызы: «Апа, мага жылдыз алып келчи», — деп кайталай берди, бирок чындыгында алар чындыгында жылдыздардын арасында болушкан».
Анын айтымында, мындай тасмаларды, анын ичинде балдар үчүн да, космос, келечек жана адамдын мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө көбүрөөк билүү үчүн көрүүгө арзыйт.
Дагы бир көрүүчү дагы бир нерсени белгиледи: космос коом тарабынан акырындык менен баатырдыктын орду катары кабыл алынбай калды.
«Акыркы учурда интернеттин ызы-чуусунда биз адамдардын баатырдык иштерин унута баштадык. Мурда Советтер Союзунда космонавттар жогору бааланчу. «Азыр баары бир калыпта калгандай сезилди жана биз анын канчалык кыйын болгонун толук түшүнбөй калдык», — деди ал.
Ал тасманын даректүү мүнөзү болуп жаткан окуялардын масштабын сезүүгө жардам берет, деди ал. Көрүүчүлөр абстракттуу каармандарды эмес, орбитада иштеп, изилдөө жүргүзүп, татаал операцияларды аткарып жаткан адамдарды көрүшөт.
Бирок, акырында, ал үчүн негизги таасир космостун өзү болгон эмес.
«Каарман кыз бүткүл дүйнөгө, бүткүл адамзатка алыстан карап турат. Биз көп учурда өзүбүздү улуттарга жана өлкөлөргө бөлөбүз, бирок эң негизгиси — дүйнөлүк тынчтык, баарыбыз бир дүйнөнүн бир бөлүгү экенибизди унутуп калабыз», — деди көрүүчү.
Ал ошондой эле Кытайдын космос индустриясынын жетишкендиктерин белгилеп, экономикалык жана технологиялык өнүгүү бир күнү Кыргызстанга өзүнүн космостук долбоорлоруна жакындашууга мүмкүндүк берет деген үмүтүн билдирди.
Ал өзүнүн рецензиясын көрсөтүүдөн кийин башка көрүүчүлөрдө тигил же бул жол менен жаңырган ой менен жыйынтыктады:
«Эң негизгиси, биз бул Жерди баалашыбыз, анын бизде бар экенине кубанышыбыз жана Кудай бизге берген нерсени сакташыбыз керек».
Ошентип, Кытайдын космостук программасы жөнүндөгү тасма Бишкектеги алгачкы көрүүчүлөрү үчүн адамдардын Жерден канчалык алыс учууну үйрөнгөнү жөнүндө гана эмес, ошондой эле алар аны алыстан караганда эмнени көргөнү жөнүндө да окуя болуп чыкты.
