Кыргызстанда жүк ташуулардын өсүшү: Кытай менен Россиянын багыттары алдыңкы орунда
Расмий маалыматтарга караганда, быйыл өлкөдө жүк ташуу көлөмү кескин өсүп, автотранспорт алдыда турат. Эл аралык «ATI.SU автотранспорттук биржасы» жүк ташуучуларды кайсы багыттар боюнча эң чоң өсүшкө ээ болгонун билүү үчүн сурамжылоо уюштурушкан. Сурамжылоо көрсөткөндөй, Кытайдан, ошондой эле Россиядан ташуулар эң көп кошулганы байкалган.
Бул тууралуу «ATI.su Эл аралык автотранспорттук биржасы» маалымдады.
Улуттук статистикалык комитеттин маалыматы боюнча, 2022-жылдын январынан октябрына чейин Кыргызстанда жүк ташуу көлөмү өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 34%га өскөн. Ошол эле учурда жүктүн 80%ке жакыны автомобиль транспорту менен ташылган, ал эми бул сегментте өсүш андан да олуттуу болуп, 43%ды түзгөн.
Кыргызстандын Эл аралык жүк ташуучулар ассоциациясынын маалыматы боюнча, негизги фактор Кытай жүктөрүнүн санынын өсүшү болуп саналат, бул биринчи кезекте Кытайдагы ковиддик чектөөлөрдүн жоюлушу, ошондой эле Россияга транзиттик жүк ташуу менен байланыштуу. Мындан тышкары, жүк ташуучулар Россия Федерациясына параллелдүү импортту жана башка факторлорду белгилешет.
Декабрдын ортосунда ATI.SU эл аралык жүк ташуу биржасы Кыргызстандагы транспорттук компаниялардын өкүлдөрүнүн арасында рыноктун өсүшү алардын бизнесине кандай таасир эткенин жана бул жылы алар кандай багыттарга таянганын билүү максатында өздүк сурамжылоо жүргүзгөн. Сурамжылоого катышкандардын жарымына жакыны орус тилин Кыргызстанда эң тез өнүгүп жаткан багыт катары аныкташкан. Ошого жараша бул жылы эң көп иштеген. Респонденттердин үчтөн бири Кытайды алдыңкы багыт катары атаса, дагы 17% Кыргызстан менен Казакстандын ортосундагы жол кыймылынын көбөйгөнүн белгилешкен. Бул респонденттердин дээрлик эч бири ички багыттар боюнча олуттуу өсүштү белгилебегендигин көрсөтүп турат. Ошол эле учурда сурамжылоого катышкандардын бардыгы рыноктун оң динамикасын тастыкташты жана сурамжылоонун алкагында жүк ташуу рыногунун өсүшүн негизинен четке каккан пессимисттер болгон жок.
Эл аралык «ATI.SU автотранспорттук биржасынын» статистикалык маалыматтары декабрь айындагы сурамжылоонун катышуучулары белгилеген өсүштүн негизги багыттарын да тастыктайт. Динамика чындап эле Россияга экспорт жана Кытайдан импорт менен камсыздалган. Алсак, 2022-жылдын тогуз айынын маалыматы боюнча Кыргызстандан Россия Федерациясына товарларды жеткирүү боюнча арыздардын саны өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу болжол менен эки эсеге көбөйгөн (тескери багытта өсүү болгону 6 гана болгон). %). Ушул эле мезгилде Кытайдан Кыргызстанга жүк ташуу боюнча арыздардын саны жылдык мааниде эки жарым эсеге көбөйгөн.
«Кыргызстанда эки жылдан бери автотранспорттук жүк ташуу рыногунда өсүш байкалууда. 2021-жылы бардык ковид жоготууларын кайтарып алып, ал жылдык мааниде болжол менен 16% га өскөн жана Армения менен бирге бул көрсөткүч боюнча постсоветтик мейкиндикте лидер болгон. 2022-жылы өсүш гана күчөдү. Биздин сурамжылоо көрсөткөндөй, ташуучулар да алардын бизнесине тийгизген таасири боюнча рыноктук кырдаалга оң баа беришет. Алардын бизнеси жигердүү өнүгүп жатат, бул аны натыйжалуураак кылган заманбап санариптик кызматтарга муктаждыктын өсүп жатканын билдирет. Ошон үчүн биз ноябрь айында өлкөдө биржанын өкүлчүлүгүн ачууну чечтик”, — дейт ATI.SU эл аралык жүк биржасынын Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору Эмирлан Бейилбаев.
