Эдил Байсалов Жапаров менен Ташиевдин араздашуусуна кимдер себепкер болгонун ачыктады

Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Эдиль Байсалов өзүнүн Facebook баракчасында акыркы саясий окуяларга комментарий берди.

Анын билдирүүсүн толугу менен өзгөртүүсүз беребиз:

«Акыркы беш жыл ичинде эч кимге жашыруун эмес болчу: КР президенти Садыр Жапаров мамлекеттик башкаруу системасын өзүнүн эң жакын санаалашы Камчыбек Ташиев менен тыгыз кызматташтыкта түзүп келген. Мамлекеттик маанидеги бир да негизги чечим биргелешкен консультациясыз жана алдын ала талкуусуз кабыл алынган эмес. Бул — биргелешкен жоопкерчиликтин аң-сезимдүү модели эле. Таң калыштуусу, ички жана тышкы байкоочулардын көбүнүн күтүүсүнө каршы, бул модель ушул жылдар бою жетишерлик бекем сакталды.

Балким, бул модель жана калыптанган чечим кабыл алуу тартиби мындан ары да элдин жыргалчылыгы үчүн кызмат кыла бермек. Генерал Ташиев президентти бир нече жолу ачык колдоп келгенин баарыбыз жакшы билебиз. Ал мамлекет башчысынын саясатын, анын кезектеги шайлоого талапкерлигин колдой турганын түз жана ачык билдирген. Иштеп жаткан президент баштаган реформаларды улантууга толук конституциялык укугу бар экенин баса белгилеген. Бул билдирүүлөр так, эки маанисиз жана коомчулук алдында айтылган.

Бирок акыркы айларда айрым жоопкерчиликсиз элементтер, карып калган “кулаган учкучтар” жана “саясий банкроттор” элдик генералдын атын жамынып, өздөрүн тарыхтын жаратуучусу сезе башташты. Өздөрүнүн жеке максаттарын көздөп, анын атынан сүйлөп, бийликке жеке дооматтар тууралуу имиш чечимдерди жайылтып, алдыдагы бийлик алмашуу жөнүндө кеп козгоп, жашыруун каршылашуу жана бүдөмүк абал жарата башташты.

Дал ушул адамдар көп жылдар бою туруктуулукту камсыздап келген тең салмактуулукту солкулдатышты. Натыйжада кооптуу эки маанилүүлүк жаралды. Коомчулукта “кош бийлик” бар имиш деген, мөөнөтүнөн мурда шайлоо өткөрүү зарыл деген жана учурдагы бийлик легитимсиз деген сөздөр тарай баштады.

Дал ушул провокаторлор жана алардын ачык амбициялары Садыр Жапаров менен Камчыбек Ташиевдин ортосуна жарака салып, ал эми бул жарака бүтүндөй коом менен мамлекеттин бөлүнүшүнө коркунуч жарата баштады.

Мамлекет үчүн бул жол берилгис. Бийлик так, Конституция менен аныкталган жана жоопкерчиликтин бир борборунда топтолушу керек. Президент Садыр Жапаров элге жана Кыргыз Республикасынын Конституциясына ант берген. Анын эң жогорку милдети — мамлекеттин биримдигин камсыз кылуу, туруктуулукту сактоо, Баш мыйзамдын үстөмдүгүн кепилдөө жана бийликтин кандай гана формада болбосун узурпацияланышына жол бербөө.

Өткөндөгү каталарды кайталабашыбыз керек, анда олуттуу мамлекеттик чечимдер жеке достук же эмоциялык түшүндүрмөлөр деңгээлине түшүп калган. Президент Кыргыз Республикасынын элине жана Конституциясына гана кызмат кылууга тийиш. Эч кандай жеке байланыштар, мурунку эмгектер жана бейрасмий макулдашуулар анын антын жогору коё албайт.

Жетилген саясий коом катары биз маанилүү мамлекеттик маселелерди эки адамдын жеке мамилесине айлантып жибербешибиз керек. Ошол эле учурда акыркы жылдары мамлекеттик башкаруу системасында — өкмөттө да, жер-жерлерде да — белгилүү бир дисбаланс пайда болгонун ачык моюнга алышыбыз зарыл.

Айрым функциялардын мамлекеттик коопсуздук органдарында ашыкча топтолушу айрым өкүлдөрдүн өздөрүн мыйзамдын куралы эмес, тескерисинче тартип орнотуу деген шылтоо менен ыйгарым укуктарынан чыгып кеткен субъекти катары сезишине алып келди. Бул коомдо коркуу жана куугунтук атмосферасын жаратты. Бул тема жарандык коом, ишкерлер жана жаштар тарабынан негиздүү сынга алынууда.

Тарыхыбызда мыйзамдуулук жана укуктук нормаларды так сактоо саясий максатка ылайыктуулук менен алмаштырылган мезгилдер болгон. Мыйзамдын үстөмдүгү бузулганда, конституциялык мамлекеттин өзү алсырайт.

Кандай гана жакшы ниет менен акталбасын, ашыкча аракеттер Конституциянын рухуна туура келбейт. Кыргыз Республикасы — укуктук мамлекет, ал ар бир жаранынын мыйзамдуу укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоого милдеттүү. Айрым органдарга мүнөздүү эмес ыйгарым укуктарды берүү жана институционалдык дисбаланс мезгили артта калышы керек. Биз ар бир бийлик органы так аныкталган функцияларынын чегинде иш алып барган жетилген укуктук мамлекетке карай жылышыбыз зарыл.

Саясий тарыхыбыздын белгилүү бир этабы ушундайча, көпчүлүк үчүн күтүүсүз аяктаганына өкүнүч билдирем. Ошол эле учурда бул эки маанилүү мезгил бүтүшү керек эле деп эсептейм. Генерал Ташиевдин тынчтыкка жана туруктуулукка чакырыгын, мыйзамсыз аракеттерден баш тартканын татыктуу баалашыбыз керек.

Бүгүн Кыргызстан алдында ири милдеттер турат. Бизге ири эл аралык иш-чараларды өткөрүү жана эгемендүүлүгүбүздүн 35 жылдыгын татыктуу белгилөө милдети турат. Мунун баарын тынч, туруктуу жана ишенимдүү шартта камсыз кылышыбыз керек.

Президенттик шайлоо белгиленген мөөнөттө — келерки жылдын январында өтүшү зарыл.

Ишенимдүү айта алам: быйыл көп улуттуу элибиз, ар бир үй-бүлө жана ар бир жаран жашоо деңгээлинин жана сапатынын реалдуу жогорулаганын сезет. Элдик өкмөт мамлекет башчы койгон бул милдетти аткаруу үчүн күн сайын тынымсыз иш алып барууда. Бүгүн биз жалпы эл тарабынан шайланган президент Садыр Жапаровдун айланасына биригип, мыйзамдуулукту, конституциялык тартипти жана туруктуу стабилдүүлүктү бекемдөө багытын колдоп, Кыргызстандын келечеги үчүн башталган ишти улантышыбыз керек».